Parkinson
Parkinson hastalığı, merkezi sinir sisteminde dopaminerjik sinir hücrelerinin kaybı ile ortaya çıkan ilerleyici, nörodejeranatif bir hastalıktır. Başlıca bulguları; hareketlerde yavaşlama, kol ve bacaklarda hareket sertliği ve titreme, denge kaybıdır.
Parkinson hastalığında, son dönemde yapılan bilimsel çalışmalar robotik rehabilitasyon hastalığının yol açtığı hareket bozukluklarını gerilettiği ya da yavaşlattığı göstermektedir. Bunun temelinde, beynin nöroplastisite (yeniden öğrenme ve yeniden bağlantı kurma) yeteneği uyarmaları yatmaktadır. Bu sistemler, aktif öğrenmeyi, nöromotor geri bildirimi ve düzenli veri takibini birleştirerek modern rehabilitasyon anlayışını yeniden tanımlar.
Parkinson hastalığı ilerleyici olsa da, beyin yaşam boyu öğrenme kapasitesine sahiptir. Bu yetenek “nöroplastisite” olarak tanımlanır. Robotik cihazlar, hastanın hareket niyetini algılayarak sinir-kas iletişimini güçlendirir. Böylece kişi, kaybettiği hareket örüntülerini yeniden öğrenebilir.
Cyber Robotic Center bünyesindeki HAL (Hybrid Assistive Limb) sistemi, bu alanda öne çıkan uygulamalardan biridir. HAL, kişinin beyin sinyallerini algılayarak, kas aktivasyonunu destekleyen ve geri bildirim sağlayan bir dış iskelettir. Bu sayede hastalar, aktif olarak kendi kaslarını kullanarak egzersiz yapar – yani cihaz, “hasta için değil, hasta ile birlikte” çalışır.
Robotik rehabilitasyon, aktif katılım ve tekrarlayıcı egzersiz sayesinde sinir ağlarını yeniden eğitir. HAL, sensörlerden gelen geri bildirimleri değerlendirerek, her bireye özel parametrelerle çalışır.
Bu süreçte:
• Hareketin kalitesi (ne kadar kontrollü olduğu),
• Hareketin miktarı (kaç tekrar yapıldığı)
• Beyin aktivitesi (EEG tabanlı Brainlink ölçümleri) takip edilir.
Sonuç olarak, Cybernicx NRS yalnızca kaslara değil, beyin-sinir sistemine de hitap eder.
Ayrıca Cybernicx’in uzun yıllardır Kyoto Üniversitesi iPS Hücre Araştırma ve Uygulama Merkezi ile olan iş birliği sonucunda parkinson hastalığında kaybolan beyin hücrelerini yeniden üretmeyi hedefleyen hücresel tedavi yaklaşımının da yakında Türkiye’de uygulamaya geçmesi planlanmaktadır. Bu yaklaşımında, iPS hücreleriyle geliştirilen ve dopamin üreten nöronların yerine konması amaçlanmakta ve hastalığın temel mekanizmasına doğrudan müdahale edilmesi planlanmaktadır.